Aracınızı Kışa Hazırlayın: Kontrol Listesi

Ankara’da kış, birkaç soğuk sabahla değil, aylarca süren dondurucu günlerle gelir. Yazın hiçbir belirti vermeyen zayıf bir akü, eskimiş bir silecek ya da sulandırılmış bir antifriz, termometre sıfırın altına indiği ilk sabah kendini gösterir. Aşağıdaki liste, kışa girmeden aracınızda kontrol edilmesi gereken noktaları önem sırasına göre bir araya getiriyor.

1. Akü: kış arızalarının bir numaralı sebebi

Soğuk havada akünün içindeki kimyasal tepkime yavaşlar ve akünün verebileceği güç azalır. Aynı anda soğukta koyulaşan motor yağı yüzünden motoru çevirmek daha fazla güç ister. Bu iki etki bir araya geldiğinde, yazın sorunsuz çalışan bir akü kışın ilk soğuk sabahında yetersiz kalabilir.

Zayıf akünün belirtileri

• Marşın ağır ve yavaş dönmesi, motorun geç çalışması
• Marş sırasında gösterge ışıklarının belirgin şekilde sönükleşmesi
• Start-stop sisteminin sık sık devre dışı kalması
• Akü kutup başlarında beyaz-yeşil oksitlenme

Aküsü birkaç yaşını geçmiş bir araçta kışa girmeden test ettirmek, sürprizleri önler. Akü değişecekse yalnızca kapasiteye (Ah) değil, soğuk marş akımına (CCA ya da EN değeri) de bakın; bu değer akünün soğukta verebileceği gücü gösterir. Start-stop sistemli araçlar genellikle EFB ya da AGM tipi akü gerektirir.

Aküyü değiştirmeniz gerekiyorsa doğru aküyü seçmek için akü seçimi yazımıza göz atabilirsiniz.

2. Antifriz: donmaya ve paslanmaya karşı

Motor soğutma suyu yalnızca motoru soğutmaz; içindeki antifriz, suyun donmasını ve sistemin içten paslanmasını önler. Yaz boyunca radyatöre su eklendiyse antifriz oranı düşmüş olabilir. Donan soğutma suyu genleşir; radyatör, hortumlar ve en kötü durumda motor bloğu zarar görebilir.

• Antifrizin donma noktası basit bir ölçerle kontrol edilebilir.
• Seviye, motor soğukken yedek depodaki işaretler arasında olmalıdır.
• Antifriz tipi araç üreticisinin önerdiği tipte olmalı; farklı tipleri karıştırmak önerilmez.

Antifriz tipleri ve karıştırmanın riskleri için antifriz rehberimize bakabilirsiniz.

3. Silecekler ve cam suyu

Kışın görüş mesafesi zaten kısalır; çizgi bırakan, titreyen ya da ses yapan silecekler bu sorunu büyütür. Silecek lastikleri güneş ve soğuk nedeniyle sertleşir; yılda bir değiştirmek iyi bir alışkanlıktır. Cam suyu deposuna ise mutlaka donmaya dayanıklı cam suyu koyun. Sade su depoda ve fıskiye hatlarında donar, pompayı zorlar.

Donmuş cama sıcak su dökmeyin; ani sıcaklık farkı camda çatlağa yol açabilir. Buzu kazıyıcıyla temizleyin ve sileceği donmuş cam üzerinde çalıştırmayın.

4. Lastikler: diş derinliği, basınç ve kış lastiği

Hava sıcaklığı 7°C’nin altına indiğinde yaz lastiklerinin hamuru sertleşir ve tutuşu azalır. Kış lastiğine geçiş zamanını ve diş derinliği sınırlarını kış lastiği yazımızda ayrıntılı anlattık. Kış lastiği kullanmasanız da şu iki kontrolü atlamayın:

• Diş derinliği: ıslak, çamurlu ve karlı yolda dişin derinliği tutuşu doğrudan belirler. Lastiğinizin ne zaman değişmesi gerektiğini lastik ne zaman değişir yazısında bulabilirsiniz.
• Basınç: hava soğudukça lastiklerin içindeki basınç düşer. Kışın basıncı daha sık, lastikler soğukken kontrol edin ve üreticinin önerdiği değere getirin.

5. Farlar ve aydınlatma

Kışın günler kısalır, sis ve kar görüşü azaltır. Farların, stop lambalarının, sinyallerin ve sis farlarının çalıştığını kontrol edin. Matlaşmış ve sararmış far camları ışığı dağıtır; temizlenmeleri ya da yenilenmeleri görüşü belirgin şekilde iyileştirir. Farların ayarı bozuksa hem yolu yeterince aydınlatmaz hem de karşıdan gelen sürücüyü rahatsız eder.

6. Frenler

Kaygan yolda frenlerin dengeli çalışması her zamankinden daha önemlidir. Balataların ve disklerin durumu, fren hidroliğinin seviyesi ve yaşı kışa girmeden kontrol edilmelidir. Frenlerken titreme, gıcırtı ya da aracın bir yana çekmesi varsa bunu kışa taşımayın. Belirtileri fren balatası yazımızda anlattık.

7. Motor yağı ve bakım zamanı

Bakım zamanı yaklaşan bir aracı kıştan önce bakıma almak mantıklıdır. Doğru viskozitedeki temiz yağ, soğuk çalıştırmada motorun her noktasına daha hızlı ulaşır. Bakım aralıkları hakkında bilgi için periyodik bakım yazımıza göz atabilirsiniz.

8. LPG’li araçlar için kış notları

LPG’li araçlarda motor, belirli bir sıcaklığa ulaşana kadar benzinle çalışır; soğuk havada bu süre uzar. Bu yüzden kışın benzin deposunu çok boş bırakmayın. Rölantide dalgalanma ya da benzinden LPG’ye geçişte tekleme varsa filtreler ve sistem ayarı kontrol edilmelidir. Sızdırmazlık ve bakım konularını LPG’li araç muayenesi yazımızda bulabilirsiniz.

LPG’li araçlarda kış kullanımını ayrı bir yazıda ayrıntılı anlattık.

Soğuk sabahlarda aracı çalıştırırken

Çok soğuk sabahlarda marşa basmadan önce far, ısıtma fanı, koltuk ve cam ısıtıcıları gibi elektrik tüketen donanımları kapatın; böylece aküdeki gücün tamamı marşa kalır. Manuel vitesli araçlarda marş sırasında debriyaja basmak, motorun şanzımanı da çevirmesini önleyerek marşı rahatlatır. Motor hemen çalışmadıysa marşı uzun süre basılı tutmayın; birkaç saniyelik denemeler arasında akünün toparlanması için kısa aralar verin.

Modern motorlar çalıştıktan sonra uzun süre rölantide ısıtılmaya ihtiyaç duymaz. Camlar görüşe izin verecek kadar temizlendikten sonra ilk birkaç kilometrede motoru yüksek devirlere çıkarmadan, sakin bir sürüşle ısıtmak en verimli yoldur. Kapalı garajda aracı çalışır hâlde bırakmayın.

9. Araçta bulunması faydalı olanlar

• Buz kazıyıcı ve küçük bir fırça
• Takviye kablosu
• Battaniye, eldiven ve el feneri
• Kar zinciri (sık sık rampalı ya da şehir dışı yola çıkıyorsanız)
• Telefon için şarj kablosu

Kontrolü kendiniz mi yapmalısınız?

Lastik basıncı, cam suyu ve aydınlatma gibi kontrolleri birkaç dakikada kendiniz yapabilirsiniz. Akü testi, antifriz ölçümü, fren ve alt takım kontrolü ise ölçüm cihazı ve aracın kaldırılmasını gerektirir. Bu kontrolleri kışa girmeden, servislerin yoğunlaştığı ilk kar yağışından önce yaptırmak en rahat yoldur. Mekanik kontroller hakkında Mekanik Bakım, lastik ve kış lastiği seçenekleri için Oto Lastik sayfamıza göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular